Gimnazjum Miejskie im. M. Kopernika w Sierpcu - Artykuły: SPECYFIKA PRZYGOTOWAŃ ZAWODNIKA DO GRY

Przeznacz 1% podatku
FUNDACJA ROSANUMER KRS: 0000207472Gimnazjum Miejskiew SierpcuIdentyfikator placówki:136571
W załączeniu informacja jak należy wypełnić PIT:pit.doc, pit.pdf.
W ten sposób zdobyte środki wzbogacą bazę dydaktyczną naszych uczniów.

Ostatnia fotka

LOGO

koncert37

koncert36

SPECYFIKA PRZYGOTOWAŃ ZAWODNIKA DO GRY

SPECYFIKA PRZYGOTOWAŃ ZAWODNIKA DO GRY NA POZYCJI OBROTOWEGO

CHARAKTERYSTYKA GRY W PIŁKĘ RĘCZNĄ

Grę w piłkę ręczną zaliczamy do grona tych dyscyplin, które prowadzą walkę sportową w bezpośrednim kontakcie z przeciwnikiem. Celem walczących drużyn jest zdobycie większej liczby bramek, aniżeli uczyni to przeciwnik. Drużyna piłki ręcznej składa się z 14 zawodników, w tym 2 bramkarzy. Na boisku może przebywać 7 zawodników.
Spotkania piłki ręcznej rozgrywane są na boiskach 20 x 40 m. Dłuższe linie nazywają się bocznymi, a krótsze - końcowymi. Ponadto w obrębie boiska znajdują się oznakowania następujących linii:
- bramkowej,
- pola bramkowego,
- ograniczającej wyjście bramkarza przy rzucie karnym,
- rzutów karnych,
- rzutów wolnych,
- środkowej,
- strefy zmian zawodników ( rys. 1).
Na środku linii końcowych znajdują się bramki o wymiarach 2 x 3 m.
Podstawowy czas gry dla drużyn męskich i żeńskich w poszczególnych kategoriach wiekowych wynosi:
- 16 lat i starszych - 2 x 30 minut,
- od 12 do 16 lat - 2 x 25 minut,
- od 8 do 12 lat - 2 x 20 minut.
Dla wszystkich grup wiekowych czas przerwy w meczu wynosi 10 minut.
Piłka do gry ma powłokę skórzaną lub ze sztucznego tworzywa. Obwód i ciężar piłek używanych w zawodach poszczególnych kategorii wiekowych powinny być następujące:
- 58 – 60 cm i 425 – 475 g (IHF rozmiar 3) dla drużyn męskich w wieku 16 lat i starszych,
- 54 – 56 cm i 325 – 375 g (IHF rozmiar 2) dla drużyn żeńskich w wieku 14 lat i starszych oraz chłopców w wieku od 12 lat do 16 lat,
- 50 – 52 cm i 290 – 330 g (IHF rozmiar 1) dla drużyn dziewcząt w wieku od 8 lat do 14 lat i chłopców w wieku od 8 do 12 lat.
Zespół posiadający piłkę stara się zdobyć bramkę. Dąży do tego w dwojaki sposób: atak szybki i pozycyjny.
Cechą ataku szybkiego jest prowadzenie akcji ofensywnej za pomocą jak najmniejszej liczby podań i zakończenie jej rzutem do bramki. Ten rodzaj ataku należy do najbardziej skutecznych sposobów zdobycia bramki.
Istotą ataku pozycyjnego jest szybkie rozegranie piłki po obwodzie pola bramkowego z jednoczesnym prostopadłym atakowaniem strefy przeciwnika. Celem takiego rozgrywania piłki jest uzyskanie dogodnej pozycji do wykonania rzutu na bramkę. Zespół wypracowuje sobie dogodną pozycję wówczas, jeżeli na pewnej części boiska uzyska tzw. pozorną przewagę liczebną. Podstawowym ustawieniem w ataku pozycyjnym jest ustawienie 2 : 1 : 3 gdzie:
- pierwsza liczba ( 2 ) oznacza liczbę skrzydłowych ,
- druga liczba ( 1 ) oznacza liczbę obrotowych,
- trzecia liczba ( 3 ) oznacza liczbę rozgrywających.
Przeciwstawienie się ofensywnym koncepcjom przeciwnika nazywamy taktyką obrony. W taktyce obrony wyróżnia się trzy systemy:
- obronę „każdy swego”,
- obronę stref,
- obronę kombinowaną.
Podstawowym systemem defensywnym jest obrona strefowa. W obronie strefowej ustawieni odpowiednio obrońcy odpowiadają za określoną część przedpola bramkowego, atakując każdego przebywającego w niej przeciwnika.
Wyróżnia się dwa podstawowe ustawienia w obronie strefowej: 6 : 0, 5 : 1. Obrona strefowa stanowi zamkniętą całość i polega na kolektywnej współpracy, której podporządkowani są wszyscy zawodnicy.
Zespół rozpoczyna grę na środku boiska po sygnale sędziego.
Zawodnikowi będącemu w posiadaniu piłki wolno:
- trzymać ją w miejscu max. 3 sekundy,
- poruszać się z trzymaną piłką najwyżej 3 kroki,
- po chwycie i wykonaniu 3 kroków, raz odbić piłkę, chwycić ją i wykonać następne 3 kroki, po których musi nastąpić podanie lub rzut,
- po chwycie i wykonaniu 1, 2 lub 3 kroków wielokrotnie ją kozłować, a następnie schwycić. Po ponownym chwycie piłki zawodnik może piłkę natychmiast podać, wykonać 3 kroki i podać lub wykonać rzut, trzymać piłkę 3 sekundy i podać lub rzucać.
Zawodnikowi będącemu w posiadaniu piłki nie wolno:
- po zakończeniu kozłowania chwycić piłkę i ponownie kozłować,
- rzucać się na leżącą lub toczącą się piłkę,
- dotykać piłki podudziem, stopą,
- rozmyślnie wyrzucać piłkę poza boisko,
- grać na czas.
Nad przebiegiem walki sportowej czuwa 4 sędziów ( 2 głównych na boisku i 2 przy stoliku – sekretarz i mierzący czas ).
Za niedozwolone zagranie w piłce ręcznej sędzia dyktuje rzut wolny lub karny. Zasady podyktowania rzutu wolnego lub karnego określone są w przepisach gry w piłkę ręczną. Powyższe przepisy również określają wykonanie rzutu z linii bocznej i rzutu od bramki.
Sędziowie za niezgodne z przepisami zagranie lub niesportowe zachowanie się zawodników mogą dyktować następujące kary:
- upomnienie ( żółta kartka ),
- wykluczenie z gry,
- dyskwalifikacja,
- usunięcie z boiska.
Piłka ręczna jest grą atrakcyjną, uprawianą na całym świecie. Zmienność akcji i bezpośrednia walka z przeciwnikiem sprzyja jej popularyzacji.

SPECYFIKA GRY ZAWODNIKA NA POZYCJI ŚRODKOWEGO OBROTOWEGO

Pozycja obrotowego w grze należy do najtrudniejszych. Ograniczona swoboda w poruszaniu się, utrudniony kontakt z piłką, sprawiają, że gra na tej pozycji charakteryzuje się dużym stopniem trudności i wymaga specyficznych umiejętności techniczno – taktycznych połączonych z wyszkoleniem sprawnościowym.
Do gry na pozycji obrotowego desygnować możemy zawodnika po bardzo długiej obserwacji prowadzonej grupy szkoleniowej. Musimy wybrać gracza odznaczającego się odpowiednimi warunkami fizycznymi, zaletami i częściowo już nabytymi umiejętnościami. Selekcji należy poddać dużą liczbę zawodników. Pozwoli to dokonać najtrafniejszego wyboru.
Znaczenie obrotowego ( obrotowych ) w zespole piłki ręcznej jest bezsporne. Spełnia on następujące zadania:
- klasycznego obrotowego, czekającego na piłkę – grającego w środku obrony przeciwnika,
- absorbującego obronę przez zmianę miejsca, co z kolei umożliwia oddanie rzutu partnerowi, lub otrzymanie od niego podania,
- wykonuje zasłony dla partnera z piłką lub bez piłki. Po jej rozegraniu – włącza się w tempo do gry, w celu ponownego otrzymania piłki,
- kieruje grą przez ustawienie się w dalszym miejscu lub udziela partnerom słownych wskazówek.
Jak widać z tej charakterystyki zadań, szeroki jest zakres działania. Wymaga wszechstronnych umiejętności indywidualnych oraz przemyślanej współpracy z partnerami w formie podań, zasłon i kierowania grą.
Zdaniem J. Czerwińskiego dobrego obrotowego winno cechować:
- bardzo dobre przygotowanie sprawnościowe,
- odporność na ostrą grę,
- pewność chwytów w trudnych sytuacjach,
- różnorodność rzutu z pozycji gry,
- umiejętność rzutu z biodra,
- bezbłędne wykonanie zasłon,
- umiejętność zabiegnięcia,
- zmienność tempa gry,
- koncentracja w grze, przewidywanie poczynań partnerów i przeciwnika,
- współpraca z partnerami.
Jak widać z zestawienia, zawodnik, który chciałby sprostać powyższym wymogom, wyróżniać się musi dużymi umiejętnościami. W innym przypadku będzie tylko statystował w grze.
Zadania obrotowych, które wymieniłem na początku można w późniejszym okresie szkolenia rozszerzyć o:
- ograniczenie swobody poruszania się obrońców przeciwnika przez tzw. dzielenie obrony,
- wypracowanie liczebnej przewagi dla swojej drużyny w określonym miejscu boiska,
- przeszkadzanie w wyprowadzaniu ataku szybkiego przez przeciwnika,
- przeprowadzenie planowych zmian pozycji z partnerami.
Jest sprawą absolutnie pewną, że poziom reprezentowany przez środkowego obrotowego wpływa na rodzaj taktyki ataku, a więc i skuteczność zespołu. Oglądając mecz dwóch zespołów widzimy często z jego przebiegu, że stosowane założenia w grze nie idą w parze z umiejętnościami indywidualnymi zawodników.
Obrona przeciwnika składa się często z dwóch lub większej liczby linii obronnych np. strefa 3 :3, 4 :2, 3 : 2 : 1. Takie ustawienie obrony utrudnia obrotowemu uzyskanie podania i dzielenie strefy. Gra obrotowego na linii bramkowej staje się grą nieefektywną. Nie pomaga w żaden sposób w grze rozgrywającemu. Jest on pozbawiony kontaktu i pomocy ze strony obrotowego. Należałoby zatem dążyć do częściowego wyprowadzenia tego zawodnika wyżej, często przed obrońców. O ile łatwiej byłoby rozegrać piłkę partnerom gdyby przy wysuniętej obronie, obrotowy grał wyżej – pomiędzy dwoma liniami obrońców. Skierowane do niego podanie zmusza obronę do zmiany szyku „spłaszczenia się”.
Klasyczne zagranie tzw. „daję – idę” przy uwolnieniu się i wyjściu na pozycję obrotowego, otrzymanie przez niego piłki i natychmiastowe jej przekazanie na pozycję partnerowi musi spowodować rozerwanie obrony. Zagrania te pozwolą z kolei na spokojniejsze i efektywniejsze poczynania rozgrywających, którzy będą mieli większą swobodę działania.
W zespołach bardziej zaawansowanych, możemy stosować grę obrotowego tzw. „ rozdającego” przez wbiegającego bez piłki pomiędzy dwie linie obrońców.
Wprowadzenie obrotowego przed linię obrony, umożliwi mu po otrzymaniu piłki od partnera rzutu na bramkę. Wyższa gra środkowego wymaga dodatkowych działań treningowych. Trzeba dążyć do zmiany mentalności zawodnika. Musi stać się zawodnikiem bardziej bojowym, inspirującym, zmuszającym partnerów do działania. Wiąże się to ze zdobyciem dodatkowych umiejętności techniczno – taktycznych. Odbyć się to może tylko przez zastosowanie odpowiedniego treningu. Wymienione różne warianty zachowań obrotowego w czasie ataku, uwypuklają rolę i znaczenie jakie powinien mieć i spełniać w drużynie ten zawodnik.
Nie osiągnie on nigdy poziomu sportowego pozwalającego na realizacje tych zamierzeń, o ile nie zostanie on poddany pewnemu, przemyślanemu procesowi treningowemu.
Dochodzenie środkowego obrotowego do dobrego poziomu wymaga długiego okresu czasu, ale i zakres opanowania umiejętności praktycznych i teoretycznych jest niemały.
Trening właściwie wyselekcjonowanego obrotowego odbywać się powinien w dwóch płaszczyznach:
- zespołowej,
- indywidualnej.
Bliżej zajmę się przygotowaniem indywidualnym. Jest ono niedoceniane przez szereg szkoleniowców. Rezultatem tego jest niedostateczny poziom wyszkolenia obrotowych. Taki jak poświęcamy czas na trening indywidualny z zawodnikami występującymi na pozycji skrzydłowych i rozgrywających, musimy wyodrębnić go na indywidualną pracę ze środkowym. Badania i obserwacje dowiodły, że podniesienie poziomu obrotowego wpływa bezpośrednio na większą skuteczność całego zespołu. Warto więc poświęcić trochę czasu na zajęcia z wymienionym zawodnikiem. W strukturze indywidualnego treningu obrotowego wyróżnić należy:
- przygotowanie sprawnościowe,
- przygotowanie techniczne,
- przygotowanie taktyczne,
- przygotowanie teoretyczne.

PRZYGOTOWANIE SPRAWNOŚCIOWE

Przygotowanie sprawnościowe odgrywa podstawową rolę, która
decyduje o wysokich rezultatach sportowych. Warunkuje skuteczność nauczania i doskonalenia techniki, wywiera wpływ na skuteczność stosowanej taktyki.
Na poziom przygotowania sprawnościowego obrotowego składa się efekt treningu zespołowego i indywidualnego. W zajęciach o charakterze indywidualnym kładziemy szczególnie nacisk na gibkość – zwinność, koordynację i szybkość. Są to cechy, które nie są eksponowane w treningu zespołowym, a szalenie przydatne do gry środkowego.
Stosując ćwiczenia kształtujące powyższe cechy powinniśmy starać się kończyć je rzutem do bramki.
Do realizacji treningu sprawnościowego z obrotowym, wykorzystujemy materace, płotki, ławeczki, stojaki, manekiny, kozły, skrzynie. Umiejętne łączenie tych przyborów i przyrządów w sensowne zestawy i układy ćwiczeń, czyni trening bardziej efektywnym, ciekawym i urozmaiconym. Należy pamiętać, że prawie każdy rzut na bramkę, obrotowy kończy upadkiem na ręce. Wymaga to wyrobienia u zawodnika odpowiedniej siły rąk zdolnych później do wytrzymania tego rodzaju ćwiczeń. Z uwagi na ograniczony czas na indywidualną pracę ze wspomnianym zawodnikiem, a zwłaszcza w zakresie przygotowania sprawnościowego, trenerzy stosują raczej trening mający za zadanie tzw. specjalistyczne usprawnienie obrotowego.
Ten rodzaj treningu nie jest ukierunkowany na wyrobienie konkretnej cechy motorycznej. Zawodnik winien pracować nad nimi w trakcie treningu realizowanego z całą drużyną.
Stosując ćwiczenia sprawnościowe bardzo często korzystamy z możliwości łączenia poszczególnych ćwiczeń w całe układu wykorzystując różne przyrządy. Będą to ćwiczenia z zakresu: zwinności, siły, szybkości, skoczności, a na celu będą miały poprawę sprawności zawodnika. W treningu tym staramy się zakończyć każde ćwiczenie rzutem do bramki. Możemy utrudnić je wykonaniem określonego ćwiczenia sprawnościowego.
W treningu stosować można następujące ćwiczenia:
- Przewroty w przód i tył. Pojedyncze, łączne, z miejsca, z biegu i naskoku;
- Przewroty przez bark połączone z markowaniem rzutu;
- Ugięcia w podporze przodem;
- Zawodnik przyjmuje pozycję leżąc przodem w podporze. Nogi oparte o podwyższenie. Podparcie na samych palcach rąk. W tej pozycji należy wykonać 10 ugięć i wyprostów ramion. Tempo wykonania bardzo szybkie;
- Zawodnik wykonuje stanie na rękach ( przy pomocy partnera ) wytrzymując w tej pozycji przez 10 sekund;
- Ze zwisu ( na poprzeczce bramki ) zawodnik wykonuje 10 podciągnięć, tak by co najmniej głową dotknąć poprzeczki. Tempo wykonania jak najszybsze;
- Z leżenia tyłem, w poprzek ławki lub współćwiczącego – zawodnik wykonuje 15 bardzo szybkich skłonów w przód i w tył;
- Z leżenia przodem, w poprzek ławki lub współćwiczącego - zawodnik unosi 10 – krotnie tułów jak najwyżej w górę. Tempo wykonania bardzo szybkie;
- Z leżenia tyłem zawodnik unosi wyprostowane nogi jak najwyżej w górę z równoczesnym skłonem w przód, tak by dotknąć głową kolan, a dłońmi – palców nóg. 10 powtórzeń w bardzo szybkim tempie;
- Zawodnik leżący przodem w podporze. Ciężar ciała spoczywa na końcach palców maksymalnie wyprostowanych rąk i nóg. Zawodnik pozostaje w tej pozycji przez 10 sekund;
- Zawodnik trzymając dłonie wsparte o biodra wykonuje 15 szybkich i wysokich podskoków;
- Zawodnik w przysiadzie wykonuje na zmianę wyprost nóg ( taniec kozaka ), po 8 razy na każdą nogę;
- Z postawy stojąc, zawodnik wykonuje pad w przód do podporu przodem, amortyzuje upadek ugięciem ramion.
Na całość treningu składają się trzy serie wymienionych ćwiczeń, po każdej serii następuje 30 sekundowa przerwa, podczas której zawodnicy w luźnej formie wykonują urozmaicone podania, chwyty i kozłowania.

PRZYGOTOWANIE TECHNICZNE

Techniką możemy nazwać efektywne i racjonalne wykonanie
ćwiczenia, dające możliwość uzyskania dobrych rezultatów w rywalizacji sportowej (T. Ulatowski).
W trakcie nauczania techniki należy przestrzegać aby:
- wszystkie ćwiczenia wykonywać w ruchu,
- ćwiczyć zawsze z przeciwnikiem,
- w ćwiczeniach wprowadzać jak najwięcej emocji,
- w czasie treningu używać sprzętu i urządzeń stosowanych w czasie gry (A. Szymański).
Zasady te pozwolą przygotować zawodników do zdobywania umiejętności w warunkach zbliżonych do rzeczywistości.
W treningu obrotowego należy dołożyć starań by zastosowanie poszczególnych elementów techniki pozwoliło na płynność i ciągłość treningu. Przystępując do treningu musimy zdać sobie sprawę, że od sprawności ogólnej zależeć będzie płynność ćwiczeń.
Techniczne przygotowanie obrotowego dzielimy na postępowanie w ataku i w obronie.
Do elementów gry w ataku zaliczyć możemy:
- poruszanie się w ataku,
- chwyt piłek oburącz i jednorącz,
- rzuty z padem,
- wykonywanie zasłon,
- walka o pozycję wobec przeciwnika,
- zwody.
Wszystkie wymienione elementy występują nierozerwalnie ze sobą i są ściśle współzależne od siebie.
Opanowanie ich będzie decydować o poziomie gry obrotowego.
W poruszaniu się wymienionego zawodnika w ataku, oprócz zasadniczych stosowanych przez partnerów sposobów należy podkreślić dwa bardzo często spotykane. Jest to:
- przebiegnięcie,
- zabiegnięcie.
Pierwszy z nich stosowany najczęściej przy zmianie miejsca, drugi służy również do zmiany pozycji, ale stosowany jest przede wszystkim do wyjścia na pozycję celem otrzymania lub ścieśnienia – spłaszczenia obrony.
Podstawowym zadaniem gracza obrotowego jest opanowanie umiejętności zdobywania jak najlepszej pozycji dla otrzymania piłki od partnerów. Wiele podań zastaje obrotowego w pozycji statycznej – uniemożliwiając wykonanie rzutu.
Warunki fizyczne zawodnika uzależniają w dużym stopniu sposób poruszania się i walkę o pozycję. Cechować ją powinna duża aktywność obrotowego. Miejsce, o które walczy wynika z chęci otrzymania podania lub taktycznej konieczności znalezienia się w określonym miejscu.
W treningu technicznym, przy ćwiczeniu chwytów i podań należy pamiętać o stałym przygotowaniu rąk do otrzymania piłki od partnerów. Wyciągnięte ręce pomagają bardzo w walce o pozycję wobec kryjącego obrońcy oraz zwracają uwagę partnerów na możliwość skierowania podania do obrotowego.
Chcąc przygotować zawodnika do przyszłych trudów gry, należy wprowadzać w treningu obrońcę.
Trening w tym momencie staje się efektywniejszy. Podkreślić należy, że ćwiczenia chwytów, podań oraz występowanie obrońcy – łączymy z rzutem na bramkę.
Trening rzutowy bez przeciwnika powinien mieć miejsce jedynie przy nauczaniu nowego elementu technicznego. To samo dotyczy obecności bramkarza w bramce. Rzuty na pustą bramkę demobilizują ćwiczącego obrotowego, są monotonne, czynią trening nieskutecznym.
O ile w prowadzonym treningu nie może wystąpić bramkarz starajmy się utrudnić obrotowemu wykonanie rzutu przez podzielenie światła bramki na sektory. Można to wykonać za pomocą długich espandorów lub skakanek. W momencie rzutu – słownie określamy miejsce, w które ćwiczący ma oddać rzut.
Gra obrotowego winna odpowiadać pewnym zasadom, które J. Czerwiński określił następująco:
- konieczność podporządkowania się potrzebom zespołu,
- zmienność tempa w poruszaniu się po linii bramkowej,
- dążenie do dzielenia obrony przeciwnika,
- konieczność współpracy z partnerami,
- dążenie do uzyskania dobrej pozycji na linii pola bramkowego.
Przygotowanie techniczne obrotowego możemy prowadzić, stosując dwie formy:
- ścisłą,
- fragmentów gry.
Każdy element techniczny do chwili jego opanowania uczymy stosując najpierw pierwszą formę. Jest to podstawowa zasada w nauczaniu. Przechodząc za szybko do stosowania fragmentów gry w przesadny sposób utrudniamy ćwiczenia, co w konsekwencji powoduje błędy w wykonaniu danego elementu. Zwody jako ostatnia z wymienionych czynności techniki gry w ataku, występują przy poruszaniu się bez piłki lub po jej otrzymaniu – umożliwiając oddanie rzutu.
Stosowane obowiązkowo podczas nauki w formie ścisłej, powodują wykształcenie się nawyku u obrotowego. Stopień opanowania techniki zwodu możemy sprawdzić przy stosowaniu formy fragmentów gry.
Umiejętność korzystania z tego elementu technicznego jest bardzo przydatna podczas gry. Dotyczy to zwłaszcza uwolnienia się od kryjącego obrońcy, wyjścia na pozycję po piłkę, oddania rzutu na bramkę.

ĆWICZENIA TECHNICZNE

Ćwiczenia w formie ścisłej
- podanie piłki oburącz górne,
- podanie piłki jednorącz górne,
- podania jw. lecz przed każdym podaniem zawodnik wykonuje krążenie ramion w tył – 1 raz,
- podania jw. lecz przed każdym podaniem zawodnik wykonuje krążenia ramion w przód – 2 razy,
- podania jw., po każdym podaniu zawodnik wykonuje przysiad,
- podania piłki oburącz zza pleców, po wykonaniu skłonu w przód,
- zawodnicy podają sobie piłkę w dowolny sposób znajdując się w przysiadzie,
- zawodnicy wykonują podania i chwyty jednorącz górne w wyskoku,

Ćwiczenia w formie fragmentów gry
Wprowadzenie przeciwnika do ćwiczenia zmienia jego formę ze ścisłej na formę fragmentu gry. W tej formie zawodnik zmuszony jest nie tylko prawidłowo wykonać rzut, ale musi także wypracować sobie pozycję do tego rzutu.

PRZYGOTOWANIE TAKTYCZNE

Taktykę sportową możemy określić jako sposób stosowany dla
osiągnięcia wyznaczonego celu lub jako sztukę organizowania i kierowania działaniami w czasie walki sportowej ( T. Ulatowski ).
W procesie przygotowania zawodnika do rozwiązywania zadań taktycznych działamy w dwóch płaszczyznach:
- teoretycznej,
- praktycznej.
W pierwszej z nich zawodnik poznaje treść taktyki, w drugiej opanowuje umiejętności taktyczne. Oba te działania stanowią całość.
Warunkiem osiągnięcia dobrego poziomu przez obrotowego, jest dobre przygotowanie sprawnościowe, techniczne oraz doświadczenie zawodnika wypływające z oswojenia się z typowymi sytuacjami, które zachodzą w grze.
W szkoleniu należy zawodnikowi wskazywać na podstawowe sposoby rozwiązań, ze zwróceniem uwagi na konieczność oceny zmieniających się warunków. Unikać należy wszelkich schematów, co często dominuje na naszych boiskach.
Bardzo ważne jest aby założenia, których będziemy nauczać obrotowego nie przekraczały jego możliwości sprawnościowych i technicznych.
Udział zawodnika w ataku zespołowym, wymagać będzie od niego dyscypliny taktycznej, a więc podporządkowania się organizacji gry, zajmowania określonej pozycji, zmiany miejsca, współpracy z partnerami oraz samodzielnej inicjatywy w rozwiązywaniu sytuacji boiskowych.
Indywidualne przygotowanie taktyczne młodego zawodnika rozpoczynamy na etapie rozwoju specjalnego. Jak wspomniałem wcześniej, grę na tej pozycji z uwagi na swoją specyfikę i skalę trudności, powinien rozpoczynać w pełni ukształtowany zawodnik po przejściu przeszkolenia i występowania na innych pozycjach w zespole.
Zawodnik obrotowy musi dysponować pewnym zespołem umiejętności taktycznych. Do nich należą, oprócz wymienianych uprzednio działań technicznych:
- zasłony ( z przodu, z boku, z tyłu przeciwnika – zawsze z ponownym włączeniem się do gry, po jej wykonaniu )
- umiejętność gry na linii bramkowej i przed obrońcami,
- współpraca z partnerami.
Te wszystkie wymienione elementy wymagają treningu indywidualnego. Nauczać je należy podobnie jak i technikę za pomocą formy ścisłej i fragmentów gry.
Należy podkreślić znaczenie stosowania tej drugiej formy, która przystosowuje technikę i taktykę do warunków gry. W technice jest to jedna z ostatnich form ugruntowania umiejętności, natomiast w taktyce jedna z pierwszych.
Podkreślając znaczenie i rolę obrotowego w ataku pozycyjnym, zadania dla tego zawodnika występującego na decydującej pozycji w zespole określić możemy następująco:
- przez zmianę miejsca doprowadza do błędów obrony,
- dzieli obronę na potrzeby ataku pozycyjnego,
- jest odpowiedzialny za inicjatywę partnerów w ataku,
- przyjmuje odpowiedzialność za koncepcję gry w ataku,
- swoim ustawieniem decyduje o rozwiązaniu taktycznym,
- odpowiada w zespole za wszystkie wyuczone fragmenty gry i ich wykonanie.
Jak widać z powyższego wykazy, rola przypadająca temu zawodnikowi jest bardzo znaczna. Stąd też istnieje konieczność odpowiedniego przygotowania tego zawodnika i długiego stażu gry w drużynie.

DZIAŁANIA TAKTYCZNE

Przedstawione ćwiczenia w formie ścisłej i w formie fragmentów gry przygotowały zawodnika obrotowego do działań taktycznych. Spełnia on w nich określoną rolę, zależną od założeń ofensywnych własnej drużyny oraz stosowanej przez zespół przeciwny obrony. Naturalnie przedstawione rozwiązania taktyczne nie wyczerpują tematu. Każdy zespół powinien mieć w swym repertuarze także inne rozwiązania. Zależne jest to przede wszystkim od poziomu wyszkolenia zawodników i ich warunków fizycznych.

PRZYGOTOWANIE TEORETYCZNE

Przygotowanie zawodnika pod względem teoretycznym jest jednym
z elementów w treningu techniczno – taktycznym. Czas poświęcony na tłumaczenie nowych rozwiązań, omawianie błędów i analizę rozegranych sytuacji boiskowych, opłaci się w przyszłości.
Pojętni zawodnicy wyciągają wnioski z uwag trenera. Szkolenie teoretyczne prowadzimy za pomocą tablicy magnetycznej z makietą boiska oraz magnetowidu.
Nabycie umiejętności taktycznych jest bardzo trudne i wymaga długiego, systematycznego treningu. Jedni gracze będą łatwiej przyswajali sobie wiedzę taktyczną, innym przychodzić to będzie trudniej.
W taktyce zespołowej, obrotowy spełnia bardzo ważne – czasami nawet decydujące funkcje.
W zależności od rozwijania się sytuacji boiskowej, w wyniku spotkania, obrony przeciwnika, decyzji partnerów, może grać:
1. Na linii pola bramkowego ogranicza się wtedy do:
- dzielenia obrony,
- wykonania przebiegnięcia i zabiegnięcia,
- wychodzenia na pozycję.
2. Na pozycji wysuniętego zawodnika ( dalej od linii pola bramkowego ):
- kiedy przeciwnik stosuje obronę agresywną,
- wykazując dużą ruchliwość wyrabia sobie pozycję do otrzymania piłki od partnerów,
- wychodząc na pozycję i otrzymując piłkę – ma możliwość rozegrania z partnerem sytuacji tzw. „ daję, idę”,
- grając na przedpolu stwarza możliwość partnerom zgubienia obrońców za pomocą zasłony,
- swoim początkowym ustawieniem, decyduje o taktycznym rozwiązaniu sytuacji boiskowej,
- za pomocą zasłony wykonywanej dla partnera z piłką , doprowadza do jego uwolnienia.
3. W przypadku gdy przeciwnik zastosuje obronę kombinowaną kryjąc indywidualnie rozgrywającego, obrotowy może:
- zmienić miejsca z krytym indywidualnie, przechodząc na pozycję rozgrywającego,
- grać z w/w zawodnikiem jako drugi obrotowy,
- wykonać zasłonę dla rozgrywającego z piłką albo bez piłki,
- grając przed obroną pomaga w momencie rozegrania piłki. W kulminacyjnym momencie ataku wraca na linię bramkową.
W zależności od taktyki stosowanej przez drużynę środkowy może
być jednym z zaczynających atak. W jego kierunku następować będzie atak rozgrywającego lub kierowane decydujące podania. Może on również pełnić rolę kończącego akcję. W obu przypadkach podstawą gry obrotowego będzie współpraca z partnerami. Bez niej nawet wysokiej klasy zawodnik, występujący na tej pozycji nie będzie spełniał dostatecznie swojej roli.
Do współpracy takiej można doprowadzić jedynie drogą żmudnego i wytrwałego treningu techniczno – taktycznego. Musi w nim brać udział obrotowy jak i pozostali partnerzy.

WNIOSKI

1. Sposób gry drużyny zależny jest między innymi od charakteru gry obrotowego.
2. Ustawienie obrotowego, zmiana miejsca oraz wykonana zasłona dla partnerów, decydują o rodzaju akcji ofensywnej.
3. Umiejętność zastosowania przez zespół kilku koncepcji gry w ataku pozycyjnym, stanowić może zaskoczenie dla przeciwnika.
4. Obrotowy jest graczem występującym na kluczowej pozycji w grze.
5. Charakteryzuje się on dużym zasobem umiejętności techniczno – taktycznych oraz znacznym doświadczeniem zawodniczym.
6. Poziom reprezentowany przez obrotowego wpływa na rodzaj taktyki stosowanej przez drużynę.
7. Taktyka zespołu musi być dobrana między innymi do obrotowego.
8. Bardzo duże znaczenie ma fakt indywidualnego przygotowania obrotowego. Wytypowanie zawodnika do gry na tej pozycji, poprzedzać winno występowanie jego na innych pozycjach.
9. W przygotowaniu obrotowego należy wyodrębnić trening indywidualny i zespołowy.
10. W treningu indywidualnym wyróżniamy przygotowanie:
- sprawnościowe,
- techniczne,
- taktyczne,
- teoretyczne.
Żadnego z nich nie możemy pominąć w procesie szkolenia.
11. W szkoleniu obrotowego należy kłaść akcent między innymi na
dobre opanowanie gry obronnej.
12. Dyscyplina taktyczna i podporządkowanie się organizacji gry to dewiza gry obrotowego.
13. Gra obrotowego zależna jest:
- od obrony przeciwnika,
- dyspozycji partnerów,
- sytuacji boiskowej,
- wyniku.
Stosuje on różne warianty gry:
- statyczny,
- gry na linii bramkowej,
- częstej zmiany miejsca,
- wyjścia na przedpole,
- pomoc partnerom w uwalnianiu się od przeciwnika, wykonując zasłony lub dzielenie obrony.
14. Podstawę gry obrotowego stanowi współpraca z partnerami z boiska. Wymaga ona długotrwałego treningu techniczno – taktycznego.

Opracował

Waldemar Frydrychowicz

BIBLIOGRAFIA

1. Czerwiński J., 1981 Struktura gry w piłkę ręczną, WSWF, Gdańsk
2. Czerwiński J., 1990 Charakterystyka gry w piłkę ręczną, AWF Gdańsk
3. Czerwiński J., 1986 Metodyczne i badawcze aspekty procesu wieloletniego treningu piłkarzy ręcznych, AWF Gdańsk
4. Janas W., 1993 Piłka ręczna. Atlas ćwiczeń techniczno – taktycznych, AWF Gdańsk
5. Krowicki L., 1993 Piłka ręczna – trening w praktyce, AWF Gdańsk
6. Nowiński W., 2000 Rola trenera w nowoczesnej koncepcji gry w piłkę ręczną,, Biblioteka Trenera Warszawa
7. Paterka S., 2001 Piłka ręczna. Seria: skrypty nr 137, AWF Poznań
8. Paterka S., 1998 Piłka ręczna Seria: skrypty nr 54, AWF Poznań
9. Przepisy gry w piłkę ręczną, Związek Piłki Ręcznej w Polsce Warszawa 2001
10. latowski T., 1981 Teoria i metodyka sportu, Sport i Turystyka Warszawa
11. Wrześniewski S., 2000 Piłka ręczna – poradnik metodyczny, Związek Piłki Ręcznej w Polsce, Warszawa
12. Żarek J., Stawiarski W., 1978 Piłka ręczna Sport i Turystyka
Warszawa

SPECYFIKA PRZYGOTOWAŃ ZAWODNIKA DO GRY NA POZYCJI OBROTOWEGO

OPRACOWAŁ
WALDEMAR FRYDRYCHOWICZ

Sierpc 2006